5 Tekenen ontregeld autonoom systeem

5 Tekenen dat je autonoom zenuwstelsel ontregeld is door Long Covid

‘Wired but Tired’? 

Je sleept je door de dag, dromend van het moment dat je kunt rusten. Maar eenmaal in bed, racen je gedachten, bonst je hart en voel je een onbestemde onrust in je lijf. Je bent uitgeput, maar je kunt de ‘uit’-knop niet vinden. Dit gevoel, vaak omschreven als ‘wired but tired’, is misschien wel het meest treffende symptoom van een ontregeld autonoom zenuwstelsel (dysautonomie) na een COVID-19 infectie.

Je bent niet gek en je stelt je niet aan. Je ervaart de reële, fysieke gevolgen van een zenuwstelsel dat vastzit in de overlevingsstand. Hier zijn 5 concrete tekenen die erop wijzen dat de kern van jouw long covid of post-covid klachten ligt in een ontregeld zenuwstelsel.

Teken 1: extreme vermoeidheid met ‘crashes’ (PEM)

Dit is niet de normale vermoeidheid na een drukke dag. Dit is een diepe, bot-vermorzelende uitputting die niet verbetert met slaap. Het meest kenmerkende is Post-Exertional Malaise (PEM): een onevenredige toename van klachten na een minimale fysieke, cognitieve of emotionele inspanning. Een wandeling, een telefoongesprek of zelfs een te drukke film kan je dagen later een ‘kater’ bezorgen, met verergerde vermoeidheid, brain fog en spierpijn. 

Waarom dit een teken is: PEM is een klassiek symptoom van een zenuwstelsel dat zijn energieproductie en -verbruik niet meer kan reguleren. Je ‘batterij’ is niet alleen klein, maar laadt ook niet goed op. Je sympathische (actie) systeem blijft te lang ‘aan’ na inspanning, waardoor het parasympathische (herstel) systeem zijn werk niet kan doen.

Teken 2: ‘Brain Fog’ en concentratieproblemen

Je loopt naar een kamer en weet niet meer wat je ging doen. Je bent midden in een zin en kunt het juiste woord niet vinden. Complexe taken voelen overweldigend. Deze ‘brain fog’ is geen teken van verminderde intelligentie, maar van een brein in overlevingsmodus.

Waarom dit een teken is: Wanneer je zenuwstelsel constant in de ‘vecht-of-vlucht’ stand staat, wordt de bloedtoevoer naar de prefrontale cortex – het deel van je brein verantwoordelijk voor planning, redeneren en werkgeheugen – verminderd. De prioriteit van je brein ligt bij overleven, niet bij het schrijven van een complexe e-mail. De cognitieve haperingen zijn een direct gevolg van deze neurologische staat.

Teken 3: overprikkeling voor geluid, licht en drukte

De supermarkt voelt als een oorlogsgebied. Het geluid van spelende kinderen is ondraaglijk. Je kunt niet meer tegen felle lichten of meerdere gesprekken tegelijk. Deze zintuiglijke overgevoeligheid is een direct gevolg van een hyper-alert zenuwstelsel.

Waarom dit een teken is: Een gezond zenuwstelsel filtert constant onbelangrijke prikkels weg. Een ontregeld zenuwstelsel heeft dit filter verloren. Het ziet alles als een potentiële bedreiging. Elk geluid, elke beweging wordt met dezelfde hoge alertheid verwerkt, wat leidt tot een snelle en totale overbelasting van je systeem.

Teken 4: onverklaarbare hartkloppingen en duizeligheid (POTS-achtige klachten)

Je staat op van de bank en je hart begint te racen. Je voelt je licht in je hoofd of zelfs duizelig. Dit zijn klassieke symptomen van Posturaal Orthostatisch Tachycardie Syndroom (POTS), een vorm van dysautonomie die vaak wordt gezien bij long covid.

Waarom dit een teken is: Je autonome zenuwstelsel is verantwoordelijk voor het aanpassen van je hartslag en bloeddruk wanneer je van houding verandert (bijv. van liggen naar staan). Bij een ontregeling werkt dit mechanisme niet goed. Je hartslag schiet omhoog in een poging om voldoende bloed naar je hersenen te pompen, wat de duizeligheid en hartkloppingen veroorzaakt. Het is een duidelijk signaal dat de ‘automatische piloot’ van je lichaam hapert.

Teken 5: een constant gevoel van onrust en ‘AAN’ staan

Misschien wel het meest ongrijpbare, maar meest veelzeggende teken. Je voelt een constante, onderhuidse spanning. Een gevoel van onrust, angst of ‘dreiging’ zonder duidelijke reden. Je kunt niet echt ontspannen, zelfs niet als je rust neemt. Je lichaam voelt gespannen, je ademhaling zit hoog en je schrikt snel.

Waarom dit een teken is: Dit is de subjectieve ervaring van een zenuwstelsel in de sympathische (actie) stand. Je lichaam wordt overspoeld met stresshormonen zoals adrenaline en cortisol, die je voorbereiden op gevaar. Als dit chronisch wordt, leidt het niet alleen tot psychische onrust, maar put het ook je bijnieren en je hele systeem uit.

De weg vooruit: herkenning is de eerste stap

Het herkennen van deze patronen is de cruciale eerste stap naar herstel. Het verlegt de focus van een uitzichtloze strijd tegen losse symptomen naar een hoopvolle, doelgerichte aanpak: het kalmeren en her-trainen van je autonome zenuwstelsel. En dat is precies wat we doen in het Lijf & Brein RESET Pilotprogramma.

[-> Herken je deze 5 tekenen? Ontdek hoe ik je kan helpen de cyclus te doorbreken.]